Printfreindly versionSiteindexSitemap
Search

You are here: Produkty ZEUS 208 WG + NUANCE 75 WG

Karta Charakterystyki


Karta charakterystyki zgodna z wymogami przepisów Rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. (REACH).

 

1.                                     IDENTYFIKACJA MIESZANINY I IDENTYFIKACJA PRZEDSIĘBIORSTWA

 

Nazwa handlowa

ZEUS 208 WG + NUANCE 75 WG TWIN PACK

 

Zastosowanie

Herbicyd

 

Dystrybutor

Cheminova Polska Sp. z o.o.

Al. Jerozolimskie 212 A

02-486 Warszawa

Tel.: (0048) 22 571 40 50

Fax: (0048) 22 571 40 51

 

osoba odpowiedzialna za kartę charakterystyki:

marta.lewandowska@cheminova.com

 

Telefon alarmowy

Tel.: (0048) 22 571 40 50 (czynny w godz. 8-16)

 

Data sporządzenia

Data aktualizacji

Lipiec, 2009 r.

31.08.2010 r.

 

2.          IDENTYFIKACJA ZAGROŻEŃ

Klasyfikacja produktu zgodnie z badaniami i przepisami Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 02 września 2003 r. w sprawie kryteriów i sposobu klasyfikacji substancji i preparatów chemicznych (Dz. U. nr 171, poz. 1666 ze zmianami w Dz. U. 2004 r., nr 243, poz. 2440, Dz. U. nr 174, poz. 1222, 2007 r., Dz. U. nr 43 poz. 353, 2009 r. Zgodnie z kryteriami przepisów w/w rozporządzenia produkt jest klasyfikowany, jako niebezpieczny.

Zagrożenia ze względu na właściwości fizykochemiczne:

Niesklasyfikowany, jako niebezpieczny

Zagrożenia dla zdrowia:

Xi – Mieszanina drażniąca ze zwrotem R36 – Działa drażniąco na oczy.

Zagrożenie dla środowiska:                      

N – Substancja niebezpieczna dla środowiska ze zwrotem R50/53 – Działa bardzo toksycznie na organizmy wodne; może powodować długo utrzymujące się niekorzystne zmiany w środowisku wodnym.

Klasyfikacja produktu wg Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniające i uchylające dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (Dz. Urz. UE nr L 353 z 31 grudnia 2008 roku).

Klasa zagrożenia i kody kategorii

Kody zwrotów wskazujących rodzaj zagrożenia

Eye Irrit. 2

H319 - Działa drażniąco na oczy.

Aquatic Acute 1

H400 - Działa bardzo toksycznie na organizmy wodne.

Aquatic Chronic 1

H411 - Działa bardzo toksycznie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki.

W celu uniknięcia zagrożeń dla zdrowia ludzi i środowiska, należy postępować zgodnie z instrukcją użycia.

Informacje dodatkowe:

Cechy i objawy narażenia:

W kontakcie z oczami powoduje podrażnienie. Zatrucie mało prawdopodobne, chyba, że spożyciu bardzo dużej ilości produktu. Generalnie, po połknięciu herbicydy sulfonylomocznikowe powodują senność, splątanie, zawroty głowy, drgawki i śpiączkę.

Szacuje się, że produkt działa toksycznie na większość roślin.

Opakowania jednostkowe produktu wymagają znakowania ostrzegawczego – patrz pkt 15.

 

3.         SKŁAD I INFORMACJA O SKŁADNIKACH

 

Składniki zawarte w produkcie:

 

Produkt złożony z dwóch mieszanin (ZEUS 208 WG + NUANCE 75 WG) zawierających 5 niżej wymienionych substancji aktywnych i dodatki.

 

Sól sodowa propoksykarbazonu

 

Nazwa wg CAS:

Benzoic acid, 2-[[[(4,5-dihydro-4-methyl-5-oxo-3-propoxy-1H-1,2,4-triazol-1-yl) carbonyl]amino]sulfonyl]-, methyl ester, sodium salt

 

Nr CAS:

181274-15-7

 

Nazwa wg IUPAC:

Sodium (4,5-dihydro-4-methyl-5-oxo-3-propoxy-1H-1,2,4-triazol-1-ylcarbonyl)(2-methoxycarbonylphenylsulfonyl)azanide

 

Nazwa ISO:

Propoxycarbazone-sodium

 

Nr WE:

-

 

Nr indeksowy:

011-007-00-3

 

Wzór strukturalny:

 

 

Amidosulfuron

 

Nazwa wg CAS:

2,4-Dithia-3,5-diazahexan-6-amide, N-(4,6-dimethoxy-

2-pyrimidinyl)-3-methyl-, 2,2,4,4-tetraoxide

 

Nr CAS:

120923-37-7

 

Nazwa wg IUPAC:

3-(4,6-dimethoxypyrimidin-2-yl)-1-((N-methyl-N-methylsulfonylamino) sulfonyl)urea

 

Nazwa ISO:

Amidosulfuron

 

Nr WE:

407-380-0

 

Nr indeksowy:

-

 

Wzór strukturalny:

 

Nr rejestracyjny

91-04-0411

 

Mefenpyr dietylowy

 

Nazwa wg CAS:

1H-Pyrazole-3,5-dicarboxylic acid, 1.(2,4-dichlorophenyl)-4,5-dihydro-5-methyl-, diethyl ester

 

Nr CAS:

135590-91-9

 

Nazwa wg IUPAC:

Diethyl (RS)-1-(2,4-dichlorophenyl)-5-methyl-2-pyrazoline-3,5-dicarboxylate

 

Nazwa ISO:

Mefenpyr-diethyl

 

Nr WE:

-

 

Nr indeksowy:

-

 

Wzór strukturalny:

 

Sól sodowa metylojodosulfuronu

 

Nazwa wg CAS:

Benzoic acid, 4-iodo-2-[[[[(4-methoxy-6-methyl-1,3,5-triazin-2-yl)amino]carbonyl]amino]sulfonyl]-, methyl ester, monosodium salt

 

Nr CAS:

144550-36-7

 

Nazwa wg IUPAC:

Methyl 4-iodo-2-[3-(4-methoxy-6-methyl-1,3,5-triazin-2-yl)ureido-sulfonyl]benzoate, sodium salt

 

Nazwa ISO:

Iodosulfuron-methyl-sodium

 

Nr WE:

-

 

Nr indeksowy:

616-108-00-1

 

Wzór strukturalny:

 

Tribenuron metylowy

 

Nazwa wg CAS:

Benzoic acid,  2-[[[[(4-methoxy-6-methyl-1,3,5-triazin-2-yl)-methylamino]carbonyl]amino]sulfonyl]-, methyl ester

 

Nr CAS:

101200-48-0

 

Nazwa wg IUPAC:

methyl 2-[N-(4-methoxy-6-methyl-1,3,5-triazin-2-yl)-N-methylcarbamoylsulfamoyl]benzoate

 

Nazwa ISO:

-

 

Nazwa w UE

Methyl 2-[3-(4-methoxy-6-methyl-1,3,5-triazin-2-yl)-3-methyl-ureidosulfonyl]benzoate

Methyl 2-[N-(4-methoxy-6-methyl-1,3,5-triazin-2-yl)-N-methyl-carbamoylsulfamoyl]benzoate

 

Nr WE:

401-190-1

 

Nr indeksowy:

607-177-00-9

 

Wzór strukturalny:

 

Numery rejestracyjne

86-06-0057

87-06-0074

 

Mieszanina ZEUS 208 WG

 

Klasyfikacja składników produktu zgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 02 września 2003 r. w sprawie kryteriów i sposobu klasyfikacji substancji i preparatów chemicznych (Dz. U. nr 171, poz. 1666 ze zmianami w Dz. U. 2004 r., nr 243, poz. 2440, Dz. U. nr 174, poz. 1222, 2007 r., Dz. U. nr 43 poz. 353, 2009 r.

 

Nazwa

Zawartość

Nr CAS

Nr WE

Nr Indeksowy

Klasyfikacja

 

Sól sodowa propoksykarbazonu (*)

10-20% wag.

181274-15-7

-

011-007-00-3

N; R50/53

 

Amidosulfuron (*)

5-10% wag.

120923-37-7

407-380-0

-

R52/53

 

Mefenpyr dietylowy (*)

2-5% wag.

135590-91-9

-

-

N; R51/53

 

Sól sodowa metylojodosulfuronu

Ł1% wag.

144550-36-7

-

616-108-00-1

N; R50/53

 

Solwent nafta (ropa naftowa), węglowodory ciężkie aromatyczne; Frakcja naftowa – niepecyfikowana

5-10% wag.

64742-94-5

265-198-5

649-424-00-3

Xn; R65

R66

N; R51/53

Nota H i 4

 

(*) – substancja niesklasyfikowana w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 02 września 2003 r. w sprawie kryteriów i sposobu klasyfikacji substancji i preparatów chemicznych (Dz. U. nr 171, poz. 1666 ze zmianami w Dz. U. 2004 r., nr 243, poz. 2440, Dz. U. nr 174, poz. 1222, 2007 r., Dz. U. nr 43 poz. 353, 2009 r. Klasyfikacja producenta.

 

Klasyfikacja składników produktu wg Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniające i uchylające dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (Dz. Urz. UE nr L 353 z 31 grudnia 2008 roku).

 

Sól sodowa propoksykarbazonu (*)

 

 

Zawartość:

Nr CAS:

Nr WE:

Nr indeksowy:

10-20% wag.

181274-15-7

-

011-007-00-3

 

 

Klasyfikacja:

 

 

Klasa zagrożenia i kody kategorii

Kody zwrotów wskazujących rodzaj zagrożenia

 

 

Aquatic Acute 1

H400 - Działa bardzo toksycznie na organizmy wodne

 

 

Aquatic Chronic 1

H410 - Działa bardzo toksycznie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki.

 

Amidosulfuron (*)

 

 

Zawartość:

Nr CAS:

Nr WE:

Nr indeksowy:

5-10% wag.

120923-37-7

407-380-0

-

 

 

Klasyfikacja:

 

 

Klasa zagrożenia i kody kategorii

Kody zwrotów wskazujących rodzaj zagrożenia

 

 

Aquatic Chronic 3

H412 – Działa szkodliwie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki.

 

Mefenpyr dietylowy (*)

 

 

Zawartość:

Nr CAS:

Nr WE:

Nr indeksowy:

2-5% wag.

135590-91-9

-

-

 

 

Klasyfikacja:

 

 

Klasa zagrożenia i kody kategorii

Kody zwrotów wskazujących rodzaj zagrożenia

 

 

Aquatic Chronic 2

H411 – Działa toksycznie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki.

 

Sól sodowa metylojodosulfuronu

 

 

Zawartość:

Nr CAS:

Nr WE:

Nr indeksowy:

Ł1% wag.

144550-36-7

-

616-108-00-1

 

 

Klasyfikacja:

 

 

Klasa zagrożenia i kody kategorii

Kody zwrotów wskazujących rodzaj zagrożenia

 

 

Aquatic Acute 1

H400 - Działa bardzo toksycznie na organizmy wodne

 

 

Aquatic Chronic 1

H410 - Działa bardzo toksycznie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki.

 

Solwent nafta (ropa naftowa), węglowodory ciężkie aromatyczne; Frakcja naftowa – niepecyfikowana

 

 

Zawartość:

Nr CAS:

Nr WE:

Nr indeksowy:

5-10% wag.

64742-94-5

265-198-5

649-424-00-3

 

 

Klasyfikacja:

 

 

Klasa zagrożenia i kody kategorii

Kody zwrotów wskazujących rodzaj zagrożenia

 

 

Asp. Tox. 1

H304 – Połknięcie i dostanie się przez drogi oddechowe może grozić śmiercią.

 

 

Aquatic Chronic 2

H411 – Działa toksycznie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki.

 

EUH066 – Powtarzające się narażenie może powodować wysuszanie lub pękanie skóry

 

(*) – substancja niesklasyfikowana w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniające i uchylające dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (Dz. Urz. UE nr L 353 z 31 grudnia 2008 roku). Klasyfikacja producenta.

Mieszanina NUANCE 75 WG

 

Klasyfikacja składników produktu zgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 02 września 2003 r. w sprawie kryteriów i sposobu klasyfikacji substancji i preparatów chemicznych (Dz. U. nr 171, poz. 1666 ze zmianami w Dz. U. 2004 r., nr 243, poz. 2440, Dz. U. nr 174, poz. 1222, 2007 r., Dz. U. nr 43 poz. 353, 2009 r.

 

Nazwa

Zawartość

Nr CAS

Nr WE

Nr Indeksowy

Klasyfikacja

 

Tribenuron metylowy

75% wag.

101200-48-0

401-190-1

607-177-00-9

R43

N; R50/53

 

Sól sodowa sulfonowanego polimeru aromatycznego (*)

2% wag.

Producent nie ujawnił

-

-

Xi; R36/38

 

Morwet EFW (*)

2% wag.

105864-15-1

-

-

Xi; R38-41

 

(*) – substancja niesklasyfikowana w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 02 września 2003 r. w sprawie kryteriów i sposobu klasyfikacji substancji i preparatów chemicznych (Dz. U. nr 171, poz. 1666 ze zmianami w Dz. U. 2004 r., nr 243, poz. 2440, Dz. U. nr 174, poz. 1222, 2007 r., Dz. U. nr 43 poz. 353, 2009 r. Klasyfikacja producenta.

 

Klasyfikacja składników produktu wg Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniające i uchylające dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (Dz. Urz. UE nr L 353 z 31 grudnia 2008 roku).

 

Tribenuron metylowy

 

 

Zawartość:

Nr CAS:

Nr WE:

Nr indeksowy:

75% wag.

101200-48-0

401-190-1

607-177-00-9

 

 

Klasyfikacja:

 

 

Klasa zagrożenia i kody kategorii

Kody zwrotów wskazujących rodzaj zagrożenia

 

 

Skin Sens. 1

H317 – Może powodować reakcję alergiczną skóry

 

 

Aquatic Acute 1

H400 - Działa bardzo toksycznie na organizmy wodne

 

 

Aquatic Chronic 1

H410 - Działa bardzo toksycznie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki.

 

Sól sodowa sulfonowanego polimeru aromatycznego (*)

 

 

Zawartość:

Nr CAS:

Nr WE:

Nr indeksowy:

2% wag.

Producent nie ujawnił

-

-

 

 

Klasyfikacja:

 

 

Klasa zagrożenia i kody kategorii

Kody zwrotów wskazujących rodzaj zagrożenia

 

 

Eye Irrit. 2

H319 - Działa drażniąco na oczy

 

 

Skin Irrit. 2

H315 – Działa drażniąco na skórę

 

 

 

 

 

Morwet EFW

 

 

Zawartość:

Nr CAS:

Nr WE:

Nr indeksowy:

2% wag.

105864-15-1

-

-

 

 

Klasyfikacja:

 

 

Klasa zagrożenia i kody kategorii

Kody zwrotów wskazujących rodzaj zagrożenia

 

 

Eye Dam. 1

H318 – Powoduje poważne uszkodzenie oczu.

 

 

Skin Irrit. 2

H315 – Działa drażniąco na skórę

 

(*) – substancja niesklasyfikowana w Rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniające i uchylające dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (Dz. Urz. UE nr L 353 z 31 grudnia 2008 roku). Klasyfikacja producenta.

 

W punkcie 16 podano znaczenie zwrotów R.

 

4.         PIERWSZA POMOC

Narażenie inhalacyjne

Osobę poszkodowaną niezwłocznie wyprowadzić z zanieczyszczonego obszaru. Zapewnić dostęp świeżego powietrza. W przypadku utrzymywania się jakichkolwiek dolegliwości, niezwłocznie zasięgnąć porady lekarza.

Zanieczyszczenie oczu

Przy podwiniętych powiekach natychmiast przemyć oczy dużą ilością czystej bieżącej wody lub płynem do płukania oczu, Po kilku minutach usunąć szkła kontaktowe i kontynuować przemywanie oczu, aż do wypłukania wszelkiego zanieczyszczenia. Niezwłocznie zasięgnąć porady lekarza.

Kontakt ze skórą

Skórę zanieczyszczoną produktem natychmiast umyć dużą ilością wody usuwając jednocześnie zanieczyszczoną odzież i buty. Kontynuować mycie wodą z mydłem. W przypadku utrzymywania się jakichkolwiek dolegliwości, niezwłocznie zasięgnąć porady lekarza.

Połknięcie

Nie zaleca się wywoływania wymiotów. Przepłukać usta wodą. Wypić kilka szklanek wody. Nie wywoływać wymiotów. W przypadku wystąpienia wymiotów przepłukać usta i ponownie wypić wodę. Osobie nieprzytomnej nie podawać żadnych środków doustnie. Niezwłocznie zasięgnąć porady lekarza i przedstawić etykietę lub kartę charakterystyki.

Wskazówki dla lekarza

Nie ma swoistej odtrutki dla tego produktu. Po dekontaminacji, stosować leczenie podtrzymujące i objawowe w warunkach klinicznych. Można rozważyć wykonanie płukania żołądka i/lub podanie węgla aktywnego.

 

5.         POSTĘPOWANIE W PRZYPADKU POŻARU

Zalecane środki gaśnicze:

Mały pożar gasić za pomocą suchych proszków gaśniczych lub ditlenku węgla (CO2). Większy pożar gasić rozpyloną wodą lub pianą. Zagrożone pożarem pojemniki chłodzić wodą. W celu uniknięcia wdychania niebezpiecznych par i toksycznych produktów rozkładu gasić z wiatrem z bezpiecznej odległości i z zabezpieczonego miejsca.

Nieodpowiednie środki gaśnicze:

W zależności od otoczenia. Nie stosować zwartych strumieni wody.

Szczególne zagrożenie ze strony produktów spalania i wydzielających się gazów:

Podczas pożaru, mogą wytwarzać się lotne, toksyczne i drażniące produkty rozkładu termicznego, takie jak: tlenki azotu, chlorowodór, jodowodór, tlenek węgla (CO), ditlenek węgla (CO2), ditlenek siarki, i różne jodowane i chlorowane związki organiczne. Nie wdychać dymów wytwarzających się podczas pożaru lub wybuchu.

Specjalne wyposażenie ochronne strażaków:

Dostosować do rozmiaru pożaru. Nosić odpowiednie środki ochrony dróg oddechowych, np. aparaty oddechowe z niezależnym źródłem powietrza, odpowiednią odzież ochronną. Jeśli zajdzie potrzeba stosować pełne wyposażenie ochronne.

Inne informacje:

Zużyte środki gaśnicze zebrać i usunąć zgodnie z obowiązującymi przepisami

 

6.         POSTĘPOWANIE W PRZYPADKU NIEZAMIERZONEGO UWOLNIENIA DO ŚRODOWISKA

Patrz także punkt 13 i 8.

Indywidualne środki ostrożności:

Zapewnić odpowiednią wentylację. Unikać kontaktu z oczami i skórą. W zależności od ilości uwolnionego produktu nosić odpowiednie środki ochrony indywidualnej – patrz punkt 8. Osoby postronne i zwierzęta usunąć z zagrożonego obszaru.

Środki ostrożności w zakresie ochrony środowiska:

Nie dopuszczać do przedostawania się produktu do kanalizacji, wód powierzchniowych, gruntowych i gleby. Zawiadomić odpowiednie władze w przypadku uwolnienia produktu do środowiska. Opracować plan usuwania wycieku przed jego wystąpieniem. Przygotować puste, zamykane pojemniki na odpady.

Metody oczyszczania/usuwania:

Uwolniony produkt zebrać mechanicznie unikając pylenia, np. za pomocą odkurzacza z wysokowydajnym filtrem lub po zwilżeniu wodą. Wodę zanieczyszczoną produktem odizolować i zebrać do utylizacji. Zanieczyszczoną glebę zebrać do oznakowanego pojemnika na odpady. Usuwać zgodnie z zaleceniami przedstawionymi w punkcie 13. Zanieczyszczone powierzchnie umyć wodą z dodatkiem silnego detergentu. Zanieczyszczoną wodę zebrać za pomocą odpowiedniego materiału pochłaniającego, np. uniwersalnego materiału pochłaniającego, ziemi Fullera, bentonitu itp. i przekazać do utylizacji.

 

7.         POSTĘPOWANIE Z MIESZANINĄ I JEJ MAGAZYNOWANIE

Postępowanie z mieszaniną:

Patrz punkt 6.

W celu uniknięcia kontaktu z produktem, zaleca się stosowanie produktu w zamkniętych systemach przemysłowych bądź za pomocą zdalnego sterowania. W innych przypadkach zaleca się stosowanie środków mechanicznych. Należy zapewnić odpowiednią wentylację, także lokalną wyciągową z filtrem powietrza wylotowego. Przestrzegać zaleceń podanych w instrukcji stosowania. Przestrzegać instrukcji stanowiskowej. Przestrzegać zaleceń podanych na etykiecie oraz obowiązujących podczas pracy z czynnikami chemicznymi (pestycydami) – rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 30 grudnia 2004 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy związanej z występowaniem w miejscu pracy czynników chemicznych – Dz. U. z dnia 18 stycznia 2005 r., Nr 11, poz. 86. Nie jeść, nie pić ani nie palić tytoniu podczas pracy z produktem. Patrz także punkt 8 karty. Podane w punkcie 8 zalecenia dotyczą pracy z nierozcieńczonym produktem i przygotowania roztworów do oprysku, jednak z powodzeniem mogą być przestrzegane podczas wykonywania oprysku. Nie dopuszczać do zanieczyszczenia gleby lub wód podczas mycia wyposażenia do oprysku.

Zalecenia przeciwpożarowe i przeciwwybuchowe:

Podobnie jak większość organicznych pyłów, produkt może wytwarzać wybuchowe mieszaniny pyłów z powietrzem. Nie dopuszczać do pylenia produktu. Zastosować środki ostrożności zapobiegające wyładowaniom elektrostatycznym. Wyposażenie elektryczne powinno być wykonane w zabezpieczeniu przeciwwybuchowym. Usunąć wszelkie źródła zapłonu. Chronić przed ogniem i źródłami ciepła.

Magazynowanie

Przechowywać wyłącznie w oryginalnych, szczelnych opakowaniach w dobrze wentylowanym, suchym i zamykanym pomieszczeniu wykonanym z niepalnych materiałów. Produkt stabilny z warunkach składowania w normalnych warunkach. Podłoga pomieszczeń magazynowych powinna być wykonana z materiałów nieprzepuszczalnych. Nie dopuszczać osób postronnych i dzieci. Zaleca się oznakowanie pomieszczenia napisem „Trucizna”.

Składowanie wspólne: Nie składować z żywnością, napojami i paszą. W pomieszczeniu powinna być umywalka z bieżącą wodą.

Dalsze informacje:

Produkt jest rejestrowanym pestycydem, który jest przewidziany do określonych, dopuszczalnych zastosowań określonych przez odpowiednie władze i podanych na etykiecie.

Patrz także punkt 10.

 

8.         KONTROLA NARAŻENIA I ŚRODKI OCHRONY INDYWIDUALNEJ

Dodatkowe zalecenia w zakresie środków inżynieryjnych:

Zapewnić odpowiednią wentylację, także miejscową, wyciągową w razie potrzeby. Nosić odpowiednie środki ochrony dróg oddechowych w warunkach niedostatecznej wentylacji. Patrz także punkt 7. W warunkach stosowania w systemie zamkniętym, nie ma potrzeby stosowania środków ochrony indywidualnej. Podane dalej zalecenia dotyczą sytuacji, kiedy nie ma możliwości stosowania w systemie zamkniętym lub gdy zachodzi potrzeba otwarcia zamkniętego systemu. Przed każdym otwarciem zamkniętego systemu rozważyć potrzebę stosowania środków ochrony indywidualnej i możliwość bezpiecznego otwarcia.

Parametry kontroli narażenia:

Rozporządzenie MPiPS z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z 2002 r. nr 217, poz. 1833 ze zmianami w Dz. U. z 2005 r. nr 212 poz. 1769, Dz. U. Nr 161, poz. 1142, 2007 r., Dz. U. Nr 105, poz. 873, 2009 r.

Produkt nie zawiera składników o określonych w Polsce wartościach NDS w powietrzu środowiska pracy. Dla sulfonylomoczników, producent zaleca wartość 10 mg/m3, jako wartość NDS w powietrzu środowiska pracy, uśrednioną czasem 8-godzinnej zmiany roboczej.

Zalecane procedury monitoringu:

PN ISO 4225/Ak:1999 Jakość powietrza – Zagadnienia ogólne – Terminologia (arkusz krajowy)
PN Z-04008-7:2002. Ochrona czystości powietrza. Pobieranie próbek. Zasady pobierania próbek powietrza w środowisku pracy i interpretacji wyników
PN-EN-689:2002. Powietrze na stanowiskach pracy – Wytyczne oceny narażenia inhalacyjnego na czynniki chemiczne przez porównanie z wartościami dopuszczalnymi
i strategia pomiarowa.
PN-EN-482:2002. Powietrze na stanowiskach pracy – Ogólne wymagania dotyczące procedur pomiaru czynników chemicznych.

Wartość dopuszczalnego stężenia biologicznego (DSB)

Nie określono

Środki ochrony indywidualnej

Myć ręce przed każdą przerwą i po zakończeniu pracy. W miejscu pracy nie jeść, nie pić, nie palić tytoniu. Unikać kontaktu ze skórą. Nie dopuszczać do zanieczyszczenia oczu. Nie wdychać par/aerozoli/pyłu. Niezwłocznie zdjąć zanieczyszczoną odzież. Przed zdjęciem rękawic należy je umyć wodą z mydłem. Po pracy z produktem zaleca się zdjęcie roboczej odzieży i butów oraz umycie całego ciała (prysznic). Po opuszczeniu miejsca pracy, zakładać czystą odzież. Środki ochrony indywidualnej i odzież ochronną przekazać do oczyszczenia po każdym użyciu. Nie przechowywać z żywnością, napojami i paszą. Nie dopuszczać osób postronnych bez środków ochrony indywidualnej i dzieci na obszar roboczy.

Ochrona dróg oddechowych:

W warunkach wypadkowego uwolnienia par i pyłów produktu nosić oficjalnie zatwierdzone indywidualne środki ochrony dróg oddechowych z uniwersalnym pochłaniaczem, włącznie z pochłaniaczem aerozoli. Zapewnić odpowiednie czyszczenie i konserwację sprzętu do ochrony dróg oddechowych.

Ochrona rąk:

Odpowiednie rękawice ochronne, np. z kauczuku butylowego, nitrylowego lub z witonu. Właściwości ochronne rękawic zależą nie tylko od rodzaju materiału, z którego są wykonane. Czas działania ochronnego może być różny przypadku różnych producentów rękawic. W przypadku wielu substancji nie można precyzyjnie oszacować czasu działania ochronnego rękawic. Uwzględniając podane przez producenta parametry rękawic należy zwracać uwagę podczas stosowania produktu czy rękawice jeszcze zachowują swoje właściwości ochronne.

Ochrona oczu:

Okulary ochronne, gogle. W przypadku możliwości zanieczyszczenia oczu, zaleca się zamontowanie urządzeń do płukania oczu w sąsiedztwie takich stanowisk pracy.

Ochrona skóry:

Odpowiednia odzież ochronna, odporna na działanie czynników chemicznych, z długimi rękawami, buty ochronne z gumy, itp.

UWAGA:

Środki inżynieryjno-techniczne mają pierwszeństwo przed środkami ochrony osobistej

Wymagania zasadnicze dla środków ochrony indywidualnej określa Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla środków ochrony indywidualnej (Dz. U. Nr 259, poz. 2173)

Pracodawca jest zobowiązany zapewnić, aby stosowane środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze posiadały właściwości ochronne i użytkowe oraz zapewnić odpowiednie ich pranie, konserwację, naprawę i odkażanie.

Zalecane badania wstępne i okresowe pracowników narażonych na czynniki chemiczne są określone w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30.05.1996 roku w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz.U. nr 69/1996, poz. 332, wraz z późniejszymi zmianami).

 

9.         WŁAŚCIWOŚCI FIZYCZNE I CHEMICZNE

Zeus 208 WG

 

Postać

Ciało stale (granulki)

 

Barwa

Beżowy 

 

Zapach

Zapach zmieszanych chemikaliów 

 

Temperatura wrzenia

Nie ma danych

 

Temperatura topnienia

Nie ma danych

 

Gęstość nasypowa

0,59 g/cm3 w temp. 20°C

 

Prężność par

Nie ma danych

 

Lepkość

Nie ma danych

 

Napięcie powierzchniowe

Nie ma danych

 

Rozpuszczalność w wodzie

Produkt tworzy dyspersję wodną

 

Rozpuszczalność w rozpuszczalnikach organicznych

Nie ma danych

 

Współczynnik podziału n-oktanol/woda

Nie ma danych

 

Wartość pH

9,1 w temp. 20°C (10 g/l – dyspersja)

 

Palność

Nie jest wysoce łatwo palny

 

Samozapłon

Nie ulega

 

Właściwości wybuchowe

Nie jest wybuchowy

 

Właściwości utleniające

Nie jest utleniający

Nuance 75 WG

 

Postać

Ciało stałe

 

Barwa

Bardzo jasno brązowy

 

Zapach

Bardzo silny zapach piżma

 

Temperatura wrzenia

Nie ma danych

 

Temperatura topnienia

Nie ma danych

 

Gęstość nasypowa

0,597 g/cm3

 

Prężność par

Nie ma danych

 

Lepkość

 

 

Napięcie powierzchniowe

 

 

Rozpuszczalność w wodzie

Produkt tworzy dyspersję wodną

 

Rozpuszczalność w rozpuszczalnikach organicznych

Acetonitryl

Aceton

Czterochlorek węgla

Octan etylu

Metanol

n-Heksan

 

 

54,2 g/l

43,8 g/l

3,12 g/l

17,5 g/l

3,39 g/l

0,028 g/l

 

Współczynnik podziału n-oktanol/woda

Tribenuron metylowy

 

 

Log Kow = 2,3 przy pH 1,5

Log Kow = 2,25 przy pH 4,0

Log Kow = 2,0 przy pH 5

Log Kow = 1,25 przy pH 6,0

Log Kow = -0,44 przy pH 7,0

 

Wartość pH

6,89 (1% dyspersja wodna)

 

Palność

Nie jest wysoce łatwo palny

 

Temperatura samozapłonu

>400°C

 

Właściwości wybuchowe

Nie jest wybuchowy

 

Właściwości utleniające

Nie jest utleniający

 

10.        STABILNOŚĆ I REAKTYWNOŚĆ

Warunki, których należy unikać:

Patrz także punkt 7.

Produkt jest stabilny w temperaturze pokojowej.

Materiały, których należy unikać:

Patrz także punkt 7.

Niebezpieczne reakcje:

Nie określono.

Niebezpieczne produkty rozkładu:

Patrz punkt 5.

 

11.        INFORMACJE TOKSYKOLOGICZNE

Toksykokinetyka, metabolizm i rozmieszczenie:

Aktywne składniki produktu są generalnie szybko wchłaniane po podaniu drogą pokarmową. Ulegają ogólnemu rozmieszczeniu w organizmie i są intensywnie metabolizowane. Wydalane są szybko w ciągu kilku dni. Nie ma przesłanek wskazujących na bioakumulację.

Toksyczność ostra:

Szacuje się, że produkt nie jest toksyczny w następstwie narażenia inhalacyjnego, w kontakcie ze skórą i po połknięciu. Należy jednak zawsze zachować ostrożność jak przy pracy z innymi chemikaliami. Ocenę toksyczności ostrej wykonano na podstawie wyników niżej podanych.

Wartość medialnej dawki śmiertelnej, DL50, po podaniu drogą pokarmową szczurom: >2 000 mg/kg masy Wartość medialnej dawki śmiertelnej, DL50, po podaniu na skórę szczurom: >2 000 mg/kg masy ciała.

Wartość medialnego stężenia śmiertelnego, CL50, w warunkach 4-godzinnego narażenia inhalacyjnego szczurów: nie ma dostępnych danych.

Pierwotne działanie drażniące:

Na skórę: Może powodować łagodne podrażnienie skóry.

Na oczy: Może powodować umiarkowane podrażnienie oczu.

Działanie uczulające:

Nie działa uczulająco.

Działanie rakotwórcze:

Żaden ze składników aktywnych nie jest czynnikiem rakotwórczym.

Działanie szkodliwe na rozrodczość:

Żaden ze składników aktywnych nie działa szkodliwie na rozrodczość

Działanie teratogenne:

Żaden ze składników aktywnych nie powoduje zwiększenia częstości wad urodzeniowych.

Działanie mutagenne:

Żaden ze składników aktywnych nie jest czynnikiem mutagennym.

 

12.        INFORMACJE EKOLOGICZNE

Ekotoksyczność:

Produkt jest herbicydem, w związku z czym szacuje się, że jest toksyczny dla wszystkich roślin. Działa szkodliwie na ryby i skorupiaki wodne (rozwielitki). Szacuje się, że nie jest toksyczny dla ptaków, owadów oraz glebowych mikro- i makro- organizmów.

Ocenę ekotoksyczności wykonano na podstawie poniższych danych.

Wartość CL50, dla pstrąga tęczowego, Oncorhynchus mykiss, w warunkach 96-godzinnego narażenia: 28,3 mg/L wody.

Wartość EC50, dla skorupiaków, rozwielitka, Daphnia magna, w warunkach 48-godzinnego narażenia: 39,6 mg/L wody.

Wartość EC50, dla glonów zielonych, Pseudokirchneriella subcapitata, w warunkach 72-godzinnego narażenia: 14,74 mg/L wody.

Wartość 7-dniowego EC50, dla rzęsy garbatej, Lemma gibba: 0,079 mg/L wody

Mobilność:

W normalnych warunkach, składniki aktywne są umiarkowanie mobilne do mobilnych w środowisku. 

Trwałość i degradacja:

Składniki aktywne ulegają biodegradacji, ale nie spełniają kryteriów łatwej biodegradacji. Ulegają degradacji w środowisku i w oczyszczalniach biologicznych ścieków. Okresy półtrwania są zróżnicowane, w zależności od warunków.

Potencjał bioakumulacyjny:

Szacuje się, że żaden ze składników aktywnych nie ulega bioakumulacji.

I

13.        POSTĘPOWANIE Z ODPADAMI

Nie wprowadzać do kanalizacji. Nie dopuszczać do zanieczyszczania wód powierzchniowych, cieków powierzchniowych i gleby. Nie zanieczyszczać żywności, paszy lub nasion podczas składowania lub usuwania.

Przestrzegać przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. nr 62 z 2001 r., poz. 628 –tekst ujednolicony)

Przestrzegać przepisów ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych. Dz. U. nr 63 z 2001 r., poz. 638 – tekst ujednolicony.

Klasyfikacja odpadów zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001r w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. nr 112, poz. 1206):

Nie określono

Rekomendowana przez producenta metoda usuwania odpadów.

Pozostałości, które nie mogą być wykorzystane lub chemicznie przekształcone należy przekazać do licencjonowanej firmy utylizacyjnej lub do spalenia w odpowiednich instalacjach wyposażonych w skrubery gazów wylotowych. Zaleca się trzykrotne przepłukanie pojemników i przekazanie do recyklingu lub ponownego użycia. Opróżnione opakowania można przedziurawić, aby nie mogły być wykorzystane do innych celów i przekazać na składowisko odpadów. Opakowania wykonane z materiałów palnych przekazać do spalenia w odpowiednich instalacjach wyposażonych w skrubery gazów wylotowych.

Sposób likwidacji odpadów uzgodnić z właściwym terenowo Wydziałem Ochrony Środowiska.

 

14.        INFORMACJE O TRANSPORCIE

 

Transport drogowy i kolejowy - ADR/RID

Nr UN: 3077

Klasa: 9

Kod klasyfikacyjny:M7

Nalepka: 9

Grupa pakowania: III

Nr rozpoznawczy zagrożenia: 90

Nazwa przewozowa: MATERIAŁ ZAGRAŻAJĄCY ŚRODOWISKU, STAŁY, I.N.O. (sól sodowa propoksykarbazonu, amidosulfuron, tribenuron metylowy).

 

Transport morski - IMDG

UN number: 3077

Class: 9

Label: 9

Packaging group: III

Marine pollutant: Yes

Proper shipping name: ENVIRONMENTALLY HAZARDOUS SUBSTANCE, SOLID, N.O.S. (Propoxycarbazone-sodium, amidosulfuron and tribenuron-methyl).

 

Transport lotniczy - ICAO/IATA

UN number: 3077

Class: 9

Label: 9

Packaging group: III

Proper shipping name: ENVIRONMENTALLY HAZARDOUS SUBSTANCE, SOLID, N.O.S. (Propoxycarbazone-sodium, amidosulfuron and tribenuron-methyl).

 

15.        INFORMACJE DOTYCZĄCE PRZEPISÓW PRAWNYCH

USTAWA z dnia 11 stycznia 2001 r. o substancjach i preparatach chemicznych. (Dz. U. nr 11 poz. 84 z późniejszymi zmianami).

Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r., o ochronie roślin, Dz. U. nr 11, poz. 94, 2004 r., z późniejszymi zmianami.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30.05.1996 roku w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (Dz. U. nr 69/1996, poz. 332 wraz z późniejszymi zmianami)

Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 21 grudnia 2005 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla środków ochrony indywidualnej (Dz. U. Nr 259, poz. 2173)

Umowa Europejska dotycząca międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzona w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. nr 194/2002, poz. 1629) wraz z kolejnymi zmianami załączników A i B publikowanymi w formie Oświadczeń Rządowych w Dzienniku Ustaw RP oraz Ustawa z dnia 28 października 2002 r. o przewozie drogowym materiałów niebezpiecznych (Dz. U. nr 199/2002, poz. 1671 z późniejszymi zmianami)

Klasyfikacja produktu zgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 02 września 2003 r. w sprawie kryteriów i sposobu klasyfikacji substancji i preparatów chemicznych (Dz. U. nr 171, poz. 1666 ze zmianami w Dz. U. 2004 Nr 243, poz. 2440 i w Dz. U. z 2007 r. nr 174 poz. 1222 i Dz. U. nr 43 poz. 353, 2009 r.)

Klasyfikacja odpadów zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001r w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206)

Rozporządzenie MPiPS z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. z 2002 r. nr 217, poz. 1833 ze zmianami w Dz. U. z 2005 r. nr 212 poz. 1769, Dz. U. Nr 161, poz. 1142, 2007 r., Dz. U. Nr 105, poz. 873, 2009 r.

Dyrektywa Komisji nr 2000/39/EC, 2006/15/EC i 2009/161/EC w sprawie ustanowienia pierwszej, drugiej i trzeciej listy indykatywnych wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń w środowisku pracy.

Rozporządzenie (WE) Nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (REACH) i utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów, zmieniające dyrektywę 1999/45/WE oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 793/93 i rozporządzenie Komisji (WE) nr 1488/94, jak również dyrektywę Rady 76/769/EWG i dyrektywy Komisji 91/155/EWG, 93/67/EWG, 93/105/WE i 2000/21/WE (z późniejszymi zmianami).

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1272/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie klasyfikacji, oznakowania i pakowania substancji i mieszanin, zmieniające i uchylające dyrektywy 67/548/EWG i 1999/45/WE oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 (Dz. Urz. UE nr L 353 z 31 grudnia 2008 roku).

 

Oznakowanie ostrzegawcze zamieszczane na opakowaniu (elementy etykiety GHS):

 

Nazwa: Zeus 208 WG + Nuance 75 WG

 

Zawiera: sól sodowa propoksykarbazonu, amidosulfuron, mefenpyr dietylowy, tribenuron metylowy.

 

Piktogram, kody haseł ostrzegawczych

Kody zwrotów wskazujących rodzaj zagrożenia

GHS07

H319 - Działa drażniąco na oczy.

GHS09

H400 - Działa bardzo toksycznie na organizmy wodne.

H410 - Działa bardzo toksycznie na organizmy wodne, powodując długotrwałe skutki.

Uwaga

W celu uniknięcia zagrożeń dla zdrowia ludzi i środowiska, należy postępować zgodnie z instrukcją użycia.

 

Zwroty wskazujące środki ostrożności.

 

Zapobieganie:

P264

Dokładnie umyć ręce po użyciu

P280

Stosować rękawice ochronne

P273

Unikać uwolnienia do środowiska

Reagowanie

P305 + P351 + P338

W PRZYPADKU DOSTANIA SIĘ DO OCZU: Ostrożnie płukać wodą przez kilka minut. Wyjąć soczewki kontaktowe, jeżeli są i można je łatwo usunąć. Kontynuować płukanie.

P337 + P313

W przypadku utrzymywania się działania drażniącego na oczy: Zasięgnąć porady/zgłosić się pod opiekę lekarza.

 

Przechowywanie

 

 

 

Usuwanie:

P501

Zawartość/pojemnik usuwać zgodnie z miejscowymi przepisami.

 

Produkt podlega obowiązkowi oznakowania wg dyrektywy 1999/45/EC

 

Znaki ostrzegawcze:

 

            Xi                                            N

 Drażniący.                 Niebezpieczny dla środowiska.

 

Zawiera: sól sodowa propoksykarbazonu, amidosulfuron, mefenpyr dietylowy, tribenuron metylowy

Zwroty wskazujące rodzaj zagrożenia (zwroty R):

R36 – Działa drażniąco na oczy.

R50/53 - Działa bardzo toksycznie na organizmy wodne; może powodować długo utrzymujące się niekorzystne zmiany w środowisku wodnym.

 

Zwroty określające warunki bezpiecznego stosowania preparatu (zwroty S):

S2 – Chronić przed dziećmi.

S13 – Nie przechowywać razem z żywnością, napojami i paszami dla zwierząt.

S15 – Przechowywać z dala od źródeł ciepła.

S20/21 – Nie jeść i nie pić oraz nie palić tytoniu podczas stosowania środka.

S24/25 – Unikać zanieczyszczenia skóry i oczu.

S27 – Natychmiast zdjąć zanieczyszczoną odzież.

S36/37/39 - Nosić odpowiednią odzież ochronną, odpowiednie rękawice ochronne i okulary lub ochronę twarzy.

S45 -  W przypadku awarii lub jeżeli źle się poczujesz, niezwłocznie zasięgnij porady lekarza – jeżeli to możliwe pokaż etykietę.

S46 – W razie połknięcia niezwłocznie zasięgnij porady lekarza – pokaż opakowanie lub etykietę.

S60 – produkt i opakowanie usuwać jako odpad niebezpieczny

 

16.        INNE INFORMACJE

Treść zwrotów wskazujących rodzaj zagrożenia (zwroty R) dotyczących składników produktu:

R20 - Działa szkodliwie przez drogi oddechowe.

R36 – Działa drażniąco na oczy

R36/38 - Działa drażniąco na oczy i skórę.

R38 – Działa drażniąco na skórę

R41 – Ryzyko poważnego uszkodzenia oczu.

R43 - Może powodować uczulenie w kontakcie ze skórą.

R50/53 – Działa bardzo toksycznie na organizmy wodne; może powodować długo utrzymujące się niekorzystne zmiany w środowisku wodnym.

R51/53 – Działa toksycznie na organizmy wodne; może powodować długo utrzymujące się niekorzystne zmiany w środowisku wodnym.

R52/53 – Działa szkodliwie na organizmy wodne; może powodować długo utrzymujące się niekorzystne zmiany w środowisku wodnym.

R65 - Działa szkodliwie; może powodować uszkodzenie płuc w przypadku połknięcia

R66 - Powtarzające się narażenie może powodować wysuszanie lub pękanie skóry.

Aktualizacja karty zgodnie z wymogami przepisów Rozporządzenia (WE) nr 1907/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 grudnia 2006 r. (REACH).

Produkt nie zawiera składników, dla których opracowano raport bezpieczeństwa chemicznego.

Produkt może być stosowany przez osoby znające jego niebezpieczne właściwości i przeszkolone w zakresie bezpiecznego stosowania produktu.

Powyższe informacje są opracowane w oparciu o bieżący stan wiedzy i dotyczą produktu w postaci w jakiej jest stosowany. Dane dotyczące tego produktu przedstawiono w celu uwzględnienia wymogów bezpieczeństwa, a nie zagwarantowania jego szczególnych właściwości.

W przypadku, gdy warunki stosowania produktu nie znajdują się pod kontrolą producenta, odpowiedzialność za bezpieczne stosowanie produktu spada na użytkownika.

Kartę opracowano na podstawie angielskiej karty charakterystyki z lipca  2009 r., nadesłanej przez Cheminova Polska Sp. z o.o., z uwzględnieniem obowiązujących w Polsce przepisów dotyczących substancji i mieszanin chemicznych.